(προσφώνηση επισήμων)
Κυρίες και κύριοι ο Δήμος Σφακίων σας ευχαριστεί για την παρουσία σας στην Ανώπολη, γενέτειρα του Δασκαλογιάννη στην σημερινή επετειακή εκδήλωση για την επανάσταση του 1770 στην Κρήτη.
Ποτέ άλλοτε στα χρονικά των Κρητικών επαναστάσεων μια επανάσταση δεν ταυτίστηκε τόσο πολύ με ένα πρόσωπο και ποτέ ένας ζωντανός θρύλος δεν συνδέθηκε τόσο πολύ με ένα γενικευμένο ξεσηκωμό, όσο ο Ιωάννης Βλάχος, ο λεγόμενος Δασκαλογιάννης.
Γι’ αυτό και η επανάσταση του 1770 καθιερώθηκε να αναφέρεται στην ιστοριογραφία ως η επανάσταση του Δασκαλογιάννη, πράγμα μοναδικό στην μακραίωνη επαναστατική διαδρομή της Κρήτης, γιατί ο Σφακιανός ήρωας ήταν η σπίθα που πρώτη άναψε και τελευταία έσβησε τον αιματηρό αυτό αγώνα.
Η επανάσταση του Δασκαλογιάννη αποτέλεσε το πιο ενθουσιώδες σκίρτημα της Κρητικής ψυχής ενάντια στον αλλόθρησκο κατακτητή , την εκδήλωση των πιο ζωηρών συναισθημάτων για την ανάσταση της Ρωμιοσύνης ολόκληρου του νησιου. Αυτό εξηγεί το λόγο που η λαϊκή μούσα ύμνησε τον Δασκαλογιάννη ως τον πρωτομάρτυρα της ελευθερίας, την κορυφή της κρητικής θυσίας κατά του Παλαμά, τον αγέρωχο πολεμιστή και ήρωα των Σφακίων.
Ο Σφακιανός ηγέτης παρουσιάστηκε ως η προσωπικότητα εκείνη που δεν δίστασε να θυσιάσει τα κεκτημένα για το ιδεώδες, την ελευθερία.
Χαρακτηριστικοί οι στίχοι για το έπος του Δασκαλογιάννη από το ποίημα του μπάρμπα Μπατζελίου που κατά πολλούς θεωρείται αριστούργημα της Κρητικής λογοτεχνικής παράδοσης και είναι η κύρια πηγή που διέσωσε και κράτησε ζωντανή τη συγκεκριμένη ιστορική μνήμη.
«Πρώτας για την πατρίδα μου δεύτερο για την πίστη,
τρίτο για τα άλλους χριστιανούς που κάθουνται στην Κρήτη
γιατί κι αν είμαι Σφακιανός παιδί τσι Κρήτης είμαι
και να θωρώ τσι Κρητικούς στα βάσανα πονεί με»
Ο υπέρ πάντων αγών έβρισκε την τελειότερη έκφραση στο πρόσωπο του Δασκαλογιάννη οποίος θυσίασε όλο τον πλούτο και την καταξίωση που είχε αποκτήσει από τις επαγγελματικές του δραστηριότητες για ιδανικά όπως η πατρίδα και η θρησκεία τα οποία ενστερνίζονται όλοι ανεξαιρέτως οι Σφακιανοί.
Η κληρονομιά της θυσίας του καθήκοντος και του πάθους για την ελευθερία που μας άφησε ο μέγιστος αυτός ήρωας παραμένει ολοζώντανη στο πέρασμα των αιώνων και αναπόδραστα επίκαιρη στους σημερινούς δύσκολους καιρούς.
Για τα γεγονότα της εποχής θα αναφερθεί ο καθηγητής Βασίλειος Διγαλάκης, πρύτανης Του Πολυτεχνείου Κρήτης τον οποίο ευχαριστούμε για την τιμητική αποδοχή της πρόσκλησης.